Door 
41
Wereldwijde CO2-uitstoot
per jaar (2024)
±75
Aandeel energiesector
van de wereldwijde uitstoot
2.269
CO2 per liter benzine
diesel: 2.606 g/l
-18
Aarde zonder broeikaseffect
gemiddelde temperatuur
Wat is CO2-uitstoot?
CO2-uitstoot is het vrijkomen van CO2 in de atmosfeer, vooral door het verbranden van fossiele brandstoffen zoals aardgas, olie en kolen. Daarnaast ontstaat een deel van de uitstoot op natuurlijke wijze, door de ademhaling van mensen en dieren. Het probleem is niet de CO2 zelf, maar de extra hoeveelheid die we door menselijke activiteit aan de atmosfeer toevoegen.
Wat is CO2?
CO2 is een gas dat van nature in de atmosfeer aanwezig is en warmte absorbeert. Het is de scheikundige afkorting van koolstofdioxide, ook bekend als kooldioxide of koolzuurgas. CO2 is een broeikasgas waarvan de concentratie de laatste decennia sterk is toegenomen.
Doordat deze broeikasgassen zich in de atmosfeer opstapelen, ontstaat er klimaatverandering, met gevolgen zoals wisselende temperaturen en extreme weersomstandigheden. Een deel van die uitstoot kan je compenseren.
Waarom is CO2 ook nuttig?
CO2 werkt als een soort isolatieplaat in de atmosfeer die warmte binnenhoudt. Het is vergelijkbaar met de isolatie van je eigen woning, die de warmte binnenhoudt en de kou buitenhoudt.
Zonder dit natuurlijke broeikaseffect zou het ondraaglijk koud zijn op aarde: de gemiddelde oppervlaktetemperatuur zou dan rond de -18 °C liggen. Het broeikaseffect is dus op zich nuttig, maar door de menselijke uitstoot raakt het uit balans.
Wat is de belangrijkste bron van CO2-uitstoot?
De energiesector is veruit de grootste bron: het opwekken van elektriciteit en warmte en het verbranden van brandstof voor transport is samen goed voor ongeveer driekwart van de wereldwijde broeikasgasuitstoot. Fossiele brandstoffen zoals aardgas, olie en kolen zijn bij verbranding het schadelijkst, zeker wanneer ze dienen om elektriciteit te produceren.
Wat valt onder CO2-uitstoot?
Onder CO2-uitstoot valt in de eerste plaats de verbranding van fossiele brandstoffen zoals olie, kolen en aardgas. Daarnaast spelen voertuigen zoals vliegtuigen, auto's en moto's een grote rol. Ook ontbossing telt mee: bomen slaan CO2 op, en zodra ze gekapt worden komt dat broeikasgas weer vrij.
Welke rol speelt de landbouw?
De landbouw heeft eveneens een aanzienlijke impact, vooral door de veeteelt. Schattingen lopen op tot zo'n 15 % van de wereldwijde broeikasgassen, onder meer door het houden van runderen en schapen. Ook de productie van kunstmest, het telen van veevoeder en het transport van vlees vragen veel energie en stoten CO2 uit.
Wat zijn de gevolgen van CO2-uitstoot?
Doordat de CO2-uitstoot sterk toeneemt, ontstaan er klimaatproblemen die we vandaag al voelen. De opwarming van de aarde bedraagt intussen ruim één graad ten opzichte van het pre-industriële tijdperk. Hieronder staan de belangrijkste gevolgen van CO2-uitstoot op een rij.
- extremer weer: hittegolven, overstromingen, bosbranden en hevige regenbuien;
- zeespiegelstijging: het waterniveau stijgt door het smelten van de poolkappen;
- extreme droogte: aardoppervlakken drogen uit, waardoor drinkwater schaars wordt en oogsten verloren gaan;
- wereldwijde temperatuurstijging: de gemiddelde temperatuur steeg de afgelopen eeuw met ongeveer één graad;
- verlies aan biodiversiteit: diersoorten sterven uit als gevolg van de klimaatverandering.
Ook de oceanen lijden onder de klimaatverandering: een aanzienlijk deel van het koraal wereldwijd is al afgestorven door de opwarming en verzuring van het zeewater. Wil je weten wat jij kan doen om die problemen te helpen beperken, lees dan meer over CO2-compensatie.
Hoe bereken je je CO2-uitstoot?
Wil je je CO2-voetafdruk berekenen, dan vul je online een aantal gegevens in. Verschillende websites bieden een calculator waarin je informatie geeft over je huishouden, je vervoer, je zonnepanelen en je elektriciteitsverbruik. Die uitkomst is meteen een goede indicatie van je bredere ecologische voetafdruk.
CO2-uitstoot van je elektriciteitsverbruik
Hoeveel CO2 je elektriciteitsverbruik veroorzaakt, hangt sterk af van je energiebron. Grijze stroom uit gas- of steenkoolcentrales stoot veel CO2 uit, terwijl groene stroom uit wind en zon nagenoeg CO2-vrij is. Overstappen op een leverancier met groene stroom is daarom een van de snelste manieren om deze post te verlagen.
CO2-uitstoot van je auto
Rijd je vaak met de auto, dan weegt dat zwaar door. De CO2-uitstoot verschilt per voertuig en hangt af van de brandstof: een auto op benzine stoot ongeveer 2.269 gram CO2 per liter uit, diesel 2.606 gram en LPG 1.610 gram. Je verlaagt die uitstoot door de auto minder te gebruiken, vaker te voet of met de fiets te gaan voor korte afstanden en de trein te nemen voor lange ritten. Overweeg je een elektrische auto, dan bekijk je best de uitstoot over de volledige levensduur.
Hoe verminder je de CO2-uitstoot?
Er zijn heel wat maatregelen om de CO2-uitstoot te verlagen. Die verantwoordelijkheid ligt niet alleen bij overheden, maar ook bij elk gezin. Hieronder staan de belangrijkste maatregelen die het klimaat ten goede komen, op twee niveaus.
Maatregelen door overheden
Heel wat overheden ondernemen al actie. Zo hebben de EU-lidstaten afgesproken om tegen 2030 minstens 55 % minder CO2 uit te stoten, met als einddoel een volledig klimaatneutraal Europa tegen 2050. Worden die doelen gehaald, dan helpt dat de opwarming van de aarde te beperken en zet het de rest van de wereld aan om te volgen.
Maatregelen als individu
Ook zelf kan je het heft in handen nemen. Pas bijvoorbeeld je vervoer aan en neem vaker de fiets voor korte afstanden. Minder vlees eten is niet alleen gezond, het helpt ook je uitstoot en je ecologische voetafdruk te verlagen.
Ga daarnaast bewust om met je energie: gebruik ledverlichting in plaats van gloei- of spaarlampen. Vergelijk gerust het aanbod van energieleveranciers en kies er een die groene energie levert. Ten slotte heeft ook het recycleren van producten en kleding een reële impact: geef je kleding een tweede leven door ze te verkopen of naar de kringloopwinkel te brengen.